Elinizdeki kitap temelde İslam sosyolojisinin gelişimi ile ilgili olsa da konuya İslam bilim felsefesi üzerine birkaç sözle başlamayı gerekli görüyoruz. İslam bilim felsefesi, özünde beşerî ve bu nedenle tartışmaya açık olan bilimsel araştırma metodu kuramıyla karıştırılmamalıdır. Yaratılışın mahiyeti ile insanın yaratıcısı tarafından belirlenen statüsü ve rolüne ilişkin Kur’ani söylem her türlü tartışmanın üzerindedir. İslam bilim felsefesi, İslam hayat felsefesinden soyutlanamaz; aksine, onun yalnızca özel bir yönü olarak ele alınabilir. Bu demektir ki kişi, bilim insanı olmadan önce bir Müslümandır. Müslüman olmak ise yalnızca bir araştırmacı ya da kişisel, toplumsal veya ulusal amaçlar doğrultusunda bir bilgi uygulayıcısı olmak demek değildir. Kısacası, Müslüman olmak sorumluluk yüklenmek demektir. Bilim insanı olmak, bir Müslümanı bu yükümlülükten muaf kılmaz. Bu kısa açıklama, kitabın bütününde izleyeceğimiz temel yaklaşımı ortaya koymaktadır.
Bu kitap, yalnızca günümüz Müslüman sosyologlarına yönelik bir eleştiri olarak değil, aynı zamanda insan etkileşimlerini anlamaya yönelik birçok farklı görüş ve yaklaşımı bünyesinde barındıran sosyoloji alanına yeni bir katkı olarak da sunulmaktadır. Bu nedenle, her ne kadar bu kitabı yazmaktaki temel amacımız sosyologlar için daha etkin bir İslami program ortaya koymak olsa da dikkatli bir incelemede, bu eserde çağdaş sosyolojinin uç eğilimlerini kuşatmayı ve uzlaştırmayı hedefleyen daha kapsamlı bir sosyolojik yaklaşım üzerine yürütülen bir diyalog da fark edilecektir.